วิธีเก็บข้าวสาร ป้องกันมอดและเชื้อรา

การเก็บรักษาข้าวสารเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดมอดและเชื้อรา จำเป็นต้องอาศัยการควบคุมปัจจัยหลายประการที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม การบรรจุภัณฑ์ และวิธีป้องกันต่างๆ โดยรายละเอียดที่ชัดเจนและน่าเชื่อถือมีดังนี้

1. การเก็บในภาชนะที่ปิดสนิท

• ใช้ถุงสุญญากาศหรือภาชนะที่ปิดสนิท เช่น ถังพลาสติกหรือถังสแตนเลสที่มีฝาปิดแน่น ป้องกันไม่ให้อากาศและความชื้นเข้าถึงข้าวสาร วิธีนี้ยังป้องกันการเข้าของแมลงหรือมอดได้ดี

2. ใช้สมุนไพรไล่มอด

• ใบมะกรูด กลิ่นของใบมะกรูดช่วยไล่มอดได้ตามธรรมชาติ เพียงนำใบมะกรูดแห้งใส่ในถุงผ้าและวางไว้ในข้าวสาร

• พริกแห้ง สามารถขับไล่มอดได้เช่นกัน โดยใส่พริกแห้งลงในถังหรือถุงที่เก็บข้าวสารประมาณ 2-3 เม็ด

• ใบสะเดาแห้ง สารธรรมชาติในใบสะเดามีคุณสมบัติในการขับไล่แมลง สามารถนำใบสะเดาแห้งใส่ในถุงตาข่ายเล็ก ๆ และวางไว้ในข้าวสารเพื่อป้องกันมอด

3. การใช้ซิลิกาเจลหรือสารกันชื้น

• การใส่ซองซิลิกาเจลลงในภาชนะเก็บข้าวสารจะช่วยดูดซับความชื้นในอากาศ ทำให้ลดโอกาสการเกิดเชื้อรา สามารถหาซื้อซิลิกาเจลที่ใช้ในอุตสาหกรรมอาหารมาใช้ได้ หรือเลือกใช้ถ่านดูดความชื้นที่มีคุณสมบัติคล้ายกัน

4. ใช้สารกันมอด

• การรมด้วยสารกันมอด เช่น การใช้ฟอสฟิน (Phosphine) เป็นวิธีการทางอุตสาหกรรมในการป้องกันมอด อย่างไรก็ตาม ควรใช้ภายใต้คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ เนื่องจากสารเหล่านี้มีอันตราย ควรเลือกสารที่ได้รับการรับรองและมีความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

5. การหมุนเวียนข้าวสาร

• ใช้หลักการ FIFO (First In First Out) คือนำข้าวสารที่เก็บก่อนออกมาใช้ก่อนเสมอ เพื่อลดโอกาสในการเกิดมอดหรือเชื้อรา เพราะข้าวที่เก็บไว้นานมีโอกาสเกิดปัญหานี้ได้มากกว่า

6. เก็บในถังข้าวที่มีฝาปิดแบบสูญญากาศ

• การใช้ถังข้าวที่มีระบบปิดผนึกสูญญากาศเป็นอีกทางเลือกที่ดี ซึ่งจะช่วยไม่ให้อากาศหรือแมลงเข้ามาในข้าวสารได้ ทำให้การเก็บรักษาข้าวมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ที่มา : ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (PHTNET) และ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน